EKONOMİ
Yontar: “31,7 Milyar Dolarlık İthalatın Bedelini Çiftçimiz Ödüyor”
CHP Tekirdağ Milletvekili Nurten Yontar, Türkiye'deki tarım politikalarını sert bir dille eleştirdi. Üretim yerine ithalata yönelmenin hem çiftçiyi hem de tüketiciyi mağdur ettiğini vurgulayan Yontar, açıklanan verilerin tarımdaki yapısal krizi gözler önüne serdiğini söyledi.
31,7 Milyar Dolarlık İthalat, Yetersiz Üretim Desteği
Türkiye’nin ayçiçeği ve türevlerinde devasa bir dış ticaret açığı verdiğini belirten CHP’li Nurten Yontar, 2003 - Mayıs 2026 dönemine ait ithalat bilançosunu şu sözlerle özetledi:
“Aynı dönemde 10,9 milyon ton ayçiçeği yağı ihracatından yalnızca 13,9 milyar dolar gelir elde edildi. Toplamda 17,8 milyar dolarlık dış ticaret açığı, uygulanan tarım politikalarının başarısızlığını açıkça gösteriyor.”
Ayçiçeği İthalat Verileri Tablosu
| Ürün Kalemi | İthalat Miktarı | Ödenen Tutar |
|---|---|---|
| Ayçiçeği Tohumu | 16,5 milyon ton | 9,7 milyar $ |
| Ayçiçeği Küspesi | 15,7 milyon ton | 3,8 milyar $ |
| Ayçiçeği Yağı | 15,9 milyon ton | 18,2 milyar $ |
| TOPLAM | 48,1 milyon ton | 31,7 milyar $ |
Tekirdağlı Çiftçi Yüksek Maliyet Baskısı Altında
Türkiye'nin en önemli ayçiçeği üretim merkezlerinden biri olan Tekirdağ'daki üreticilerin zor durumda olduğunu belirten Yontar, Çukobirlik tarafından açıklanan alım fiyatlarını eleştirdi.
Yüzde 2’lik stopaj kesintisi sonrası çiftçinin eline geçen net rakamların beklentiyi karşılamadığını ifade etti:
%44 Yağ Oranı: Brüt 35,50 TL $\rightarrow$ Net 34,79 TL
%40 Yağ Oranı: Brüt 33,50 TL $\rightarrow$ Net 32,83 TL
%35 Yağ Oranı: Brüt 31,00 TL $\rightarrow$ Net 30,38 TL
"Mazot 80 Lirayı Aştı, Destekler Eridi"
Artan girdi maliyetlerine dikkat çeken Tekirdağ Milletvekili Yontar, mazot fiyatlarının birçok ilde 80 liranın üzerine çıktığını vurguladı:
Yakıt Maliyeti: 300 dönüm kuru tarım yapan bir işletme yılda ortalama 2 bin litre mazot tüketiyor. Bu işletmenin sadece yıllık yakıt gideri 160 bin liraya ulaştı.
Bütçe Desteği Yetersiz: 2026 yılı için ayırılması öngörülen 168 milyar liralık tarımsal destek, tarladaki yüksek maliyetler ve mazot zamları karşısında eriyip gidiyor.
Tarımda İstihdam Çöküşte: 2,9 Milyon Kişi Toprağı Terk Etti
Tarımsal istihdamın hızla gerilediğini rakamlarla açıklayan CHP'li Yontar, sektördeki insan kaynağı kaybını şu verilerle paylaştı:
2002 - 2026 Değişimi: 2002'de 7,5 milyon olan tarımsal istihdam, 4 milyon 560 bine düştü. Yaklaşık 2 milyon 940 bin kişi tarımdan koptu.
İstihdam Payı: Tarımın toplam istihdam içindeki payı %34,9'dan %14'e geriledi.
Son Durum: Yalnızca 2025 yılında 267 bin, 2026'nın ilk çeyreğinde ise 44 bin kişi daha sektörü bıraktı.
Rekolte Düşüşü Alarm Veriyor
Sadece ayçiçeğinde değil, diğer ürünlerde de vahim kayıplar yaşandığını belirten Yontar; kayısı üretiminin 1 milyon 290 bin tondan 331 bin tona gerileyerek %74 azaldığını (Malatya'da kayıp %100'e yakın), kuru üzümde ise son 5 yılda üretim miktarının %17, verimin ise %11 düştüğünü aktardı.
“Yerli Üretim Öncelenmeden Gıda Enflasyonu Düşmez”
Nurten Yontar açıklamasını şu net mesajla tamamladı:
“Üreticiyi ithalatla cezalandıran bu anlayış derhal terk edilmelidir. Çiftçimizin emeğini koruyan, maliyetleri düşüren ve yerli üretimi önceleyen politikalar hayata geçirilmeden ne gıda enflasyonu düşer ne de ülke tarımı yeniden ayağa kalkabilir.”

Haber Merkezi