Nur Şafak SÜRMEN
Hayatımızdaki Görünmez Yorgunluklar
Bazen insan çok yorulur.
Ama bu yorgunluğun nedenini tam olarak açıklayamaz.
İşini yapıyordur, sorumluluklarını yerine getiriyordur, sevdikleriyle ilgileniyordur. Dışarıdan bakıldığında her şey yolunda görünür. Hayat devam ediyordur.
Yine de içinde tarif etmekte zorlandığı bir ağırlık vardır.
Sanki hiç bitmeyen bir şeyleri yetiştirmeye çalışıyordur. Dinlense bile zihni dinlenmiyordur. Bir türlü kendisine sıra gelmiyordur.
Peki, insanı yalnızca yaptıkları mı yorar?
Yoksa kimseye göstermeden taşıdığı, hatta bazen kendisinin bile fark etmediği yükler de var mıdır?
Belki de bizi yoran şeylerin bir kısmı, hayatın bizden istediklerinden çok, bizim kendimizden beklediklerimizdir.
Herkesi idare etmek zorundaymışız gibi hissetmek…
Bir ortamda gerginlik olduğunda arayı düzeltmeye çalışmak, birisi kırılmasın diye kendi düşüncelerimizi söylemekten vazgeçmek, kimse üzülmesin diye kendi üzüntümüzü içimize atmak…
Bazen bir sorun çıkmasın diye susarız. Bazen hayır demek isteriz ama karşımızdakini kırmaktan çekiniriz. Herkesin iyiliğini düşünürken kendi ihtiyaçlarımızı unuttuğumuz da olur.
Farkına varmadan başkalarının duygularını da kendi sorumluluğumuz gibi taşımaya başlarız.
Oysa herkesin mutlu olmasını sağlamak mümkün değildir.
Belki de insanı yoran, herkese yetişmeye çalışmaktan çok, kimseyi hayal kırıklığına uğratmama çabasıdır.
Her zaman güçlü görünmek…
Bazılarımız üzülse de belli etmez. Yorulsa da yardım istemez. Kırıldığında bile gülümsemeye devam eder.
Çünkü güçlü olmakla hiç yorulmamak, kendi ayakları üzerinde durmakla her şeyi tek başına yapmak arasındaki farkı unutmuş olabiliriz.
Belki de bir zamanlar ağladığımızda anlaşılmadık, yardım istediğimizde karşılık bulamadık ve sorumluluklarımızı kendimiz üstlenmek zorunda kaldık.
Zamanla kendi kendimize yetmeyi öğrendik. Fakat bir süre sonra bu, kimseye ihtiyaç duymamamız gerektiğine inanmaya dönüştü.
Oysa insanın bazen desteğe, anlaşılmaya ve dinlenmeye ihtiyacı vardır.
Güçlü olmak, hiç yorulmamak değildir. Bazen yorulduğumuzu kabul edebilmek de güçtür.
Bir de yaptığımız hiçbir şeyi yeterli bulmadığımız zamanlar vardır.
Daha iyisini yapabiliriz diye düşünür, eksiklerimizi tekrar tekrar gözden geçirir, hata yapmaktan çekiniriz.
Bir işi tamamlarız ama zihnimiz çoktan bir sonrakine geçmiştir. Başardıklarımızın tadını çıkarmadan yeni hedefler koyarız.
Mükemmel olmayı istemek, zamanla kendimize karşı bitmeyen bir beklentiye dönüşebilir.
Böylece yalnızca yaptığımız işler için değil, kendimizi sürekli yeterli kılmaya çalıştığımız için de yoruluruz.
Peki, neden bütün bunları yapıyoruz?
Neden bazen istemediğimiz hâlde evet diyoruz? Neden birinin bizi yanlış anlaması, hakkımızda kötü düşünmesi ya da bizden uzaklaşması ihtimali bu kadar kaygılandırıyor?
Belki kabul görmek istiyoruz. Belki sevilmeye ve değerli olduğumuzu hissetmeye ihtiyaç duyuyoruz. Belki de reddedilmekten, yalnız kalmaktan ya da birilerini hayal kırıklığına uğratmaktan korkuyoruz.
Bu ihtiyaçlar insana özgüdür. Hepimiz anlaşılmak, sevilmek ve bir yere ait olmak isteriz.
Ancak bazen bu ihtiyaçları karşılamak için kendimizden fazlasıyla ödün veririz.
Başkaları bizi sevsin diye kendi isteklerimizi geri plana atarız. İlişkilerimiz bozulmasın diye söylemek istediklerimizi içimizde tutarız. Hata yaparsak değerimizin azalacağını düşünerek kendimize karşı acımasızlaşırız.
Belki de asıl yorucu olan, bütün bunları yaparken kendimizle nasıl bir ilişki kurduğumuzdur.
Çocuklukta öğrendiğimiz bazı davranışlar da yetişkinlikte bizimle birlikte yaşamaya devam edebilir.
Örneğin, çocukken kabul görmek için uyumlu olmamız gerektiğini düşünmüşsek bugün de herkesi memnun etmeye çalışabiliriz. Duygularımızı ifade etmekte zorlanmışsak, yetişkin olduğumuzda da kırıldığımızda susmayı seçebiliriz.
Elbette her davranışımızın nedeni çocukluğumuz değildir. Yaşadıklarımız, ilişkilerimiz ve zaman içinde öğrendiklerimiz de bizi şekillendirir.
Ancak bugün otomatik olarak yaptığımız bazı davranışların, bir zamanlar geliştirdiğimiz başa çıkma biçimleri olduğunu fark etmek, kendimizi daha iyi anlamamıza yardımcı olabilir.
Çünkü bir davranışın nedenini anlamakla onu sürdürmek zorunda olmak aynı şey değildir.
Belki de artık kendimize bazı sorular sormanın zamanı gelmiştir.
Hayır dediğimde neden suçluluk duyuyorum?
Herkesi memnun edemediğimde neden kendimi yetersiz hissediyorum?
Yardım istemek benim için neden bu kadar zor?
Bir hata yaptığımda neden kendime bu kadar yükleniyorum?
Ve belki de en önemlisi:
Ben bunları gerçekten istediğim için mi yapıyorum, yoksa yapmazsam ne olacağından korktuğum için mi?
Bu soruların cevaplarını hemen bulmak zorunda değiliz.
Kendimizi anlamak, bir anda bütün davranışlarımızı değiştirmek demek değildir. Önce fark etmek, sonra kendimize başka bir seçim yapma fırsatı vermektir.
Belki bir gün istemediğimiz bir şeye hemen evet demek yerine düşünmek için zaman isteriz.
Belki her şeyi tek başımıza üstlenmek yerine yardım kabul ederiz.
Belki bir işi kusursuz yapamadığımızda kendimize biraz daha anlayış gösteririz.
Belki de bir başkasının üzülme ihtimaliyle kendi ihtiyaçlarımız arasında kaldığımızda kendimizi de hesaba katarız.
Bunlar küçük adımlar gibi görünebilir. Ancak bazen insanın hayatındaki önemli bir dönüşüm, kendisine verdiği küçük bir izinle başlar.
Çünkü amaç herkesi memnun etmekten vazgeçmek, kimseyi düşünmemek ya da bütün sorumluluklarımızı bir kenara bırakmak değildir.
Amaç, başkalarını düşünürken kendimizi unutmamayı öğrenmektir.
Her zaman güçlü olmak zorunda olmadığımızı, her sorunu çözmekle yükümlü olmadığımızı ve herkesin beklentisini karşılayamayacağımızı kabul edebilmektir.
Ve belki de en önemlisi, başkalarına gösterdiğimiz anlayışı kendimizden de esirgememektir.
Bazen hayatımızdaki görünmez yorgunlukları azaltmak için hayatımızı baştan sona değiştirmemiz gerekmez.
Kendimizden ne beklediğimize, neleri neden üstlendiğimize ve hangi korkularla hareket ettiğimize biraz daha dikkatle bakmak, değişim için yeterli bir başlangıç olabilir.
Çünkü insan bazen yalnızca yaptıklarından değil, her şeyi nasıl yapmak zorunda hissettiğinden de yorulur.
Belki de kendimize sormamız gereken soru şudur:
Hayatın bana yükledikleri kadar, benim kendime yüklediklerim de beni yoruyor olabilir mi?
